गरुड र लामो उडान

धेरै पहिले, संसार नौलो छँदा, गरुडकी आमा विनताले एउटा बाजी हारिन्, र त्यसको सर्तअनुसार ऋण नतिरुन्जेल उनले अर्काको घरमा सेवा गर्नुपर्ने भयो। गरुड अझै पूरा हुर्किसकेका थिएनन्, तर उनका पखेटा बिहानीको रङका थिए र उनको मनले त्यो सहन सकेन। "मूल्य भन्नुहोस्," उनले भने। "जे भए पनि म ल्याउनेछु।"

ऋण थमाएर बसेका सर्पहरूले केही बेर सोचे, अनि मुस्कुराए। "अमृत," उनीहरूले भने। "कहिल्यै नसकिने त्यो। त्यो सबैभन्दा माथिको स्वर्गमा, घुम्ने आगोको चक्रपछाडि राखिएको छ, र आजसम्म कसैले ल्याउन सकेको छैन।" उनीहरूले त्यो कुरा नहुने कुरा भनेजसरी भने। गरुडले टाउको मात्र हल्लाए, र खुला आकाशमा निस्के।

उनी उडे। अन्तिम पहाड र अन्तिम बादल नाघेर उडे, अनि नाम भएका ठाउँहरू नाघेर, अनि नाम नभएका ठाउँहरू पनि नाघेर। उनका पखेटा दुखे, अनि पोले, अनि लट्ठ भए, र तैपनि उनी उडिरहे। दुई पटक उनलाई फर्किऊँ जस्तो लाग्यो। दुई पटक उनले आमालाई सम्झे, र फर्केनन्।

आकाशको अन्त्यमा त्यो चक्र उभिएको थियो: घुम्ने आगोको विशाल घेरा, यति छिटो घुम्थ्यो कि एउटै अटुट उज्यालो गोलो देखिन्थ्यो, र त्यसमा चराभन्दा पनि साँघुरो एउटा प्वाल थियो। गरुडले धेरै बेर त्यसलाई हेरे। अनि उनले एउटा चतुर काम गरे। उनी सानो भए — अझ सानो, अझै सानो — भँगेराभन्दा ठूलो नरहुन्जेल — र एउटा घुमाइ र अर्को घुमाइको बीचको प्वालबाट चिप्लिएर छिरे।

अनि त्यहीँ थियो: कहिल्यै नसकिने अमृत, फिक्का सुनको कचौरामा। उनी यसरी थाकेका थिए कि त्यसलाई भन्ने शब्दै उनीसँग थिएन। एक घुट्कोले उनलाई पछाडिबाट आएको बतासले झैं घर पुर्‍याइदिने थियो। उनले त्यसलाई लामो क्षणसम्म हेरे। अनि उनले नपिईकनै कचौरा उठाए, र लामो घर-बाटोतिर अनुहार फर्काए। त्यो उनको थिएन। उनी त्यो ल्याउन आएका थिए, आफूले राख्न होइन।

जब उनले सर्पहरूको अगाडि कचौरा राखे, ऋण तिरियो, र विनता स्वतन्त्र भइन्। उनले आफ्ना दुवै हात गरुडको ठूलो प्वाँखे टाउकोको दुवैतिर राखिन्, उनी सानो छँदा राख्ने गरेजस्तै। "तिमीले त्यो पिउन सक्थ्यौ," उनले भनिन्। "सक्थेँ," गरुडले भने। "तर तब म हलुका भएर घर आउँथेँ, र तपाईं यहीँ उभिइरहनु हुन्थ्यो।"