कार्तिकेय र सुनको आँप
दुई भाइ, एउटा आँप, र सारा संसार घुम्ने दौड — जुन घरै नछोड्नेले जित्यो।
एक साँझ पहाडमा एक जना पाहुना आए र एउटा सुनको आँप छोडेर गए। भनिन्थ्यो, त्यसभित्र संसारकै सारा ज्ञान थियो। आँप एउटै थियो, र भाइ दुई। पार्वतीले त्यसलाई हातमा घुमाउनुभयो र मुस्कुराउनुभयो। "त्यसो भए यसलाई नै दौड बनाऔं," उहाँले भन्नुभयो।
कार्तिकेय र गणेश दौडँदै आए। कार्तिकेय छिटो, लामो खुट्टा भएका र पहिलो हुन मन पराउने थिए। गणेश गोलो, बिस्तारै हिँड्ने र बस्न रुचाउने। शिवले नियम राख्नुभयो। "सारा संसारको तीन फेरा लगाओ," उहाँले भन्नुभयो। "पहिले फर्कनेले आँप पाउनेछ।"
कार्तिकेयले एक निमेष पनि पर्खेनन्। उनले आफ्नो मयूरलाई सिट्ठी बजाए, त्यसको पिठ्यूँमा उफ्रिए, र साँझको आकाशमा नीलो काँडझैं उडे। कसैले तीनसम्म गन्न नभ्याउँदै उनी पारिका डाँडा नाघिसकेका थिए।
अनि कस्तो यात्रा थियो त्यो! उनी हरिया वनहरू र सेता मरुभूमिमाथि, नसकिने समुद्रहरूमाथि, जमिनमा बिछ्याइएका चाँदीका धागाजस्ता नदीहरू छेउबाट उडे। एक फेरा। दुई फेरा। उनी छिटो थिए, र आफू छिटो छु भन्ने उनलाई थाहा थियो, र बाटोभरि उनको मन गाइरह्यो।
गणेश त हल्लिएकै थिएनन्। उनले आमातिर हेरे, अनि बुबातिर हेरे, अनि एउटा अनौठो काम गरे। उनी दुवैको वरिपरि एकदमै बिस्तारै एक फेरा हिँडे। अनि फेरि हिँडे। अनि तेस्रो पटक। अनि बसे।
"तिमी त कतै गएनौ," शिवले भन्नुभयो। "म गएँ," गणेशले भने। "तपाईं र आमा नै मेरो सारा संसार हुनुहुन्छ। मैले त्यसको तीन फेरा लगाइसकेँ।" ठीक त्यति नै बेला कार्तिकेय आकाशबाट ओर्ले, स्याँस्याँ गर्दै र चम्किँदै। उनले गणेशतिर हेरे, अनि उनको हातमा पुगिसकेको आँपतिर हेरे, र — एक क्षणपछि — हाँसे। "अर्को पटक," उनले भने, "म पहिले सोच्नेछु, अनि मात्र उड्नेछु।"
पहिले सोच, अनि उड — कहिलेकाहीँ तिमीले जित्न खोजेको कुरा घरमै हुन्छ।
यो कथाबारे
स्रोत: स्कन्द पुराण र तमिल कन्द पुराणम् — ज्ञानको फलका लागि भएको प्रतिस्पर्धा, कोमल रूपमा पुनःकथन। केही कथनमा दाजुभाइबीच झगडा हुन्छ र कार्तिकेय रिसाएर घर छोडेर जान्छन् र फर्किंदैनन्; यहाँ दौड हाँसोमा टुङ्गिन्छ र बिछोड हटाइएको छ।
