स्कन्दमाता र सानो मयूर

एउटा शान्त हिमाली तालको छेउमा, ठूलो गुलाबी कमलमाथि पार्वती देवी बस्नुभएको थियो। उहाँको काखमा उहाँको सानो छोरा स्कन्द बसेका थिए। उहाँ छोरालाई यति धेरै माया गर्नुहुन्थ्यो कि मानिसहरूले उहाँलाई स्कन्दमाता भने, अर्थात् स्कन्दकी आमा।

"आमा," स्कन्दले भने, "म अहिल्यै ठूलो र बलियो हुन चाहन्छु!" उनले एउटा लामो भाला समातेर उचाल्न खोजे। भाला डगमगायो। उनी पनि डगमगाए। धप्प! उनी हाँस्दै घाँसमा बसे।

त्यही बेला एउटा सानो चिँचिँ सुनियो। मयूरको एउटा बचेराले उड्न खोजेको थियो, र घाँसमा खसेको थियो। "तिमीलाई ठिकै छ?" स्कन्दले बिस्तारै सोधे। उनले सानो बचेरालाई उठाए र त्यसका नरम प्वाँख सुमसुम्याए।

स्कन्दमाता मुस्कुराउनुभयो र दुवैलाई अँगालो हाल्नुभयो। "तिमी र यो सानो मयूर उस्तै छौ," उहाँले भन्नुभयो। "तिमीहरू दुवै हुर्किँदैछौ। एकैचोटि होइन, हरेक दिन अलिअलि। धैर्य राख, र हुर्किँदै गर्दा दयालु बन।"

त्यसैले हरेक बिहान स्कन्दले अभ्यास गरे, मयूरले पनि। स्कन्द दौडे। मयूरले पखेटा फट्फटायो। मयूर खस्दा स्कन्दले सघाए, र स्कन्दले राम्रो गर्दा मयूरले ताली बजायो। बिस्तारै-बिस्तारै दुवै बलिया भए।

एक दिन स्कन्द बहादुर कार्तिकेय बनिसकेका थिए। उनको मयूर पनि चम्किलो पुच्छर भएको सुन्दर चरा बनिसकेको थियो, र अब कार्तिकेय त्यसैमा चढ्थे! दशैंको नवरात्रको पाँचौं दिन हामी स्कन्दमातालाई सम्झन्छौं, जो हामी हुर्किँदा हामीलाई काखमा राख्नुहुन्छ।