महागौरी र उज्यालोको नदी

धेरै पहिले, पार्वती प्रार्थना गर्न घना जङ्गलभित्र जानुभयो। उहाँ एउटा चेप्टो ढुङ्गामा एकदमै स्थिर भएर बस्नुभयो र आँखा चिम्लनुभयो। उहाँ शिवकी पत्नी बन्न प्रार्थना गर्दै हुनुहुन्थ्यो, र जति लामो पर्खनुपरे पनि तयार हुनुहुन्थ्यो।

वर्षा आयो, उहाँ प्रार्थना गरिरहनुभयो। शरदका पातहरू उहाँको कपालमा झरे, उहाँ प्रार्थना गरिरहनुभयो। हिउँ बिस्तारै झर्‍यो, तैपनि उहाँ शान्त र धैर्य भएर बसिरहनुभयो। धेरै धेरै वर्षपछि उहाँ धुलो र पातले ढाकिनुभयो। तर उहाँको मन उज्यालै रह्यो।

अन्तमा शिव जङ्गल हुँदै हिँड्दै आउनुभयो। उहाँ मुस्कुराउँदै हुनुहुन्थ्यो। "तिम्रो धैर्य मैले देखेकोमध्ये सबैभन्दा बलियो छ," उहाँले भन्नुभयो। उहाँको जटाबाट गङ्गा नदी चम्किँदै, सफा भएर बगिरहेकी थिइन्।

शिवले चिसो नदीको पानी बिस्तारै पार्वतीमाथि खन्याउनुभयो। छप्प! धुलो पखालियो। पातहरू बगेर गए। अनि पानीले छुँदा त्यो नरम सेतो उज्यालोमा बदलियो।

पार्वतीले आँखा खोल्नुभयो। उहाँ चमेलीका फूलजस्तै, हिउँमाथिको जूनजस्तै सेतो र उज्यालो भएर चम्किरहनुभएको थियो। सबैले उहाँलाई महागौरी भने, अर्थात् अत्यन्तै उज्यालो देवी। एउटा शान्त सेतो साँढे आएर उहाँको छेउमा उभियो।

दशैंको महाअष्टमीमा परिवारहरूले महागौरीलाई सम्झन्छन्। उनीहरू सेता फूल चढाउँछन् र सफा, उज्यालो मन माग्छन्। अनि सम्झन्छन्: धैर्य राखेर प्रयास गरिरह्यौ भने तिम्रो असलपन चम्किन्छ।